پشتیبانی و نگهداری سایت یعنی کارهای تکراری و ماهانه‌ای که سایت را سالم، امن و در دسترس نگه می‌دارد: بهروزرسانی هسته و افزونهها یا فریمورک، پشتیبانگیری منظم که بیرون از هاست نگهداری و بازگردانیاش آزمایش شود، پایش امنیت و در دسترس بودن سایت، تمدید به‌موقع دامنه و گواهی SSL، کنترل سرعت، بررسی لینک‌های شکسته و فرم‌هایی که واقعاً به مقصد می‌رسند، رسیدگی به خطاهای سرچ کنسول و ویرایشهای کوچک محتوا. هزینه‌ی پشتیبانی سایت عدد ثابتی ندارد و به پلتفرم، تعداد افزونهها، فروشگاهی بودن یا نبودن، حجم بازدید و سرعت پاسخی که تعهد میشود بستگی دارد. در کیبووب هر سایت، اپلیکیشن یا نرم‌افزاری که تحویل میشود سه ماه پشتیبانی رایگان دارد و بعد از آن، قرارداد نگهداری ماهانه برای هر سایت جداگانه و پس از بررسی آن قیمت‌گذاری میشود.
این راهنما برای صاحب کسب‌وکاری است که سایتی دارد یا به‌زودی تحویل می‌گیرد و می‌خواهد بداند بعد از راه‌اندازی دقیقاً چه کاری باید انجام شود، چه کسی باید انجامش دهد، پولش بابت چه چیزی خرج میشود و در قرارداد پشتیبانی به چه چیزهایی باید دقت کند تا روزی که مشکلی پیش آمد، دستش خالی نباشد.
نگهداری سایت چیست و چرا سایت بعد از تحویل تمام نمیشود؟
نگهداری سایت مجموعه کارهایی است که بعد از تحویل انجام میشود تا سایتی که امروز درست کار میکند، ماه بعد و سال بعد هم درست کار کند. سایت مثل یک بروشور چاپی نیست که یک بار ساخته شود و تمام. روی سروری اجرا میشود که نرمافزارهایش عوض میشوند، از کدی ساخته شده که آسیبپذیریهای تازهاش مدام کشف میشود، به دامنه و گواهی امنیتیای وابسته است که تاریخ انقضا دارند، و فرمها و درگاه پرداختش به سرویسهای بیرونی وصلاند که ممکن است بیخبر تغییر کنند.
هیچکدام از این تغییرها لزوماً روز اول خودش را نشان نمی‌دهد. سایتی که شش ماه کسی به آن سر نزده معمولاً هنوز باز میشود و از بیرون سالم به نظر می‌رسد. مشکل این است که در همین مدت ممکن است افزونه‌ای قدیمی شده باشد که راه نفوذ دارد، پشتیبانگیری خودکار بیصدا متوقف شده باشد یا فرم تماس پیام‌ها را به ایمیلی بفرستد که دیگر کسی بازش نمی‌کند. نگهداری یعنی کسی به‌طور منظم این‌ها را نگاه کند، قبل از اینکه به بحران تبدیل شوند.
فرق نگهداری سایت با توسعه و سئو چیست؟
نگهداری، توسعه و سئو سه کار جدا هستند: نگهداری سایت فعلی را سالم نگه می‌دارد، توسعه چیز تازه‌ای به سایت اضافه میکند و سئو سایت را در نتایج جستجو بالا می‌برد. این سه در قراردادها زیاد با هم قاطی میشوند و همین قاطی شدن ریشه‌ی بیشتر دلخوری‌های بعد از تحویل است. کارفرما فکر میکند «پشتیبانی دارم» یعنی هر تغییری که بخواهد انجام میشود، و مجری فکر میکند پشتیبانی یعنی فقط رفع خرابی.
- نگهداری شامل بهروزرسانی، پشتیبانگیری، پایش امنیت و در دسترس بودن، رفع خطاهایی که در کارکرد فعلی سایت پیش می‌آید و ویرایشهای کوچک محتوایی است.
- توسعه شامل ساختن قابلیت یا بخش تازه، طراحی صفحهی جدید، اتصال به سرویس جدید یا تغییر منطق کار سایت است و معمولاً جدا برآورد و قیمت‌گذاری میشود.
- سئو شامل تحقیق کلمات کلیدی، تولید محتوا، لینک‌سازی، سئوی فنی و گزارش رتبه و ترافیک است و قرارداد و تیم خودش را دارد.
یک مثال روشن: اگر فرم تماس سایت دیگر ایمیل نمی‌فرستد، درست کردنش نگهداری است. اگر می‌خواهید فرم تماس به نرمافزار مدیریت مشتری شما هم وصل شود، این توسعه است. اگر می‌خواهید صفحهی خدمات برای جستجوی خاصی در گوگل رتبه بگیرد، این سئو است. وقتی این مرزها در قرارداد نوشته شده باشد، هم شما می‌دانید چه چیزی می‌خرید و هم مجری می‌داند چه چیزی را تعهد کرده است. اگر سایت از پایه نیاز به تغییر دارد، آن هم نگهداری نیست و پروژه‌ی جداگانه‌ای است که راهنمای بازطراحی سایت قدم‌هایش را توضیح داده است.
پشتیبانی ماهانه سایت چه کارهایی را شامل میشود؟
پشتیبانی ماهانه سایت باید دستکم نُه کار را پوشش بدهد: بهروزرسانی، پشتیبانگیری با آزمون بازگردانی، پایش امنیت، پایش در دسترس بودن، تمدید دامنه و SSL، کنترل سرعت، بررسی لینکها و فرمها، رسیدگی به خطاهای سرچ کنسول و ویرایشهای کوچک محتوا. بعضی از این کارها هر روز خودکار انجام میشوند و بعضی ماهی یک بار دستی بررسی میشوند. فهرست زیر را میتوانید مستقیم کنار قرارداد پشتیبانی فعلیتان بگذارید و ببینید کدام بند در آن نیامده است.
- هسته‌ی سیستم مدیریت محتوا، افزونهها و قالب، یا در سایت اختصاصی فریمورک و کتابخانه‌ها، بهروز میشوند و بعد از هر بهروزرسانی صفحات اصلی، فرمها و مسیر خرید دوباره آزمایش میشوند.
- از فایل‌ها و پایگاه داده‌ی سایت به‌طور منظم نسخهی پشتیبان گرفته میشود، یک نسخه بیرون از همان هاست نگهداری میشود و هر چند وقت یک بار بازگردانی آن واقعاً امتحان میشود.
- نشانه‌های نفوذ، مثل فایل‌های ناشناس، کاربر مدیر تازه یا تغییرات بی‌دلیل در کد، پایش میشوند و تلاش‌های ورود مشکوک محدود میشوند.
- در دسترس بودن سایت با یک سرویس پایش بیرونی کنترل میشود تا اگر سایت از دسترس خارج شد، مجری قبل از مشتری‌های شما خبردار شود.
- تاریخ انقضای دامنه و گواهی SSL ثبت و پیگیری میشود و تمدید خودکار گواهی واقعاً کار میکند، نه فقط روی کاغذ.
- سرعت صفحات اصلی هر ماه اندازهگیری میشود تا اگر عکس سنگین، افزونه‌ی تازه یا رشد پایگاه داده سایت را کند کرده، زود دیده شود.
- لینک‌های شکسته و ریدایرکتهای خراب پیدا و اصلاح میشوند و فرمها با ارسال آزمایشی بررسی میشوند تا معلوم شود پیام واقعاً به صندوق درست می‌رسد.
- گزارش‌های سرچ کنسول، به‌خصوص خطاهای ایندکس، صفحات ۴۰۴ و مشکلات تجربه‌ی صفحه، مرور میشوند و خطاهای فنی رفع میشوند.
- ویرایشهای کوچک محتوایی، مثل عوض کردن شماره‌ی تلفن، بهروز کردن قیمت یک محصول یا جابه‌جا کردن یک بنر، در حد مشخص‌شده در قرارداد انجام میشوند.
بهروزرسانی سایت را چرا نباید چشمبسته انجام داد؟
بهروزرسانی را نباید چشمبسته انجام داد چون هم بهروز نکردن خطرناک است و هم بهروز کردن بیآزمایش. بیشتر نفوذها به سایتها از راه نسخههای قدیمی نرمافزار انجام میشود که آسیبپذیری شناختهشده دارند؛ وقتی آسیبپذیریای علنی شد، ابزارهای خودکار شروع به جستجوی سایتهایی میکنند که هنوز وصله نشدهاند. از طرف دیگر، بهروزرسانی یک افزونه یا یک کتابخانه گاهی با بخش دیگری از سایت ناسازگار است و چیزی را از کار میاندازد.
روش درست این است که قبل از بهروزرسانی پشتیبان گرفته شود، بهروزرسانیهای بزرگ اول روی یک نسخهی آزمایشی از سایت امتحان شوند و بعد از اعمال روی سایت اصلی، صفحات حیاتی دستی بررسی شوند. نسخهی PHP سرور هم بخشی از همین ماجراست: هر نسخه دوره‌ی پشتیبانی محدودی دارد و سایتی که روی نسخهی خیلی قدیمی مانده، هم کندتر است و هم دیگر وصله‌ی امنیتی نمی‌گیرد. ارتقای آن معمولاً به آزمایش کد سایت نیاز دارد و باید با برنامه انجام شود.
نسخهی پشتیبان درست چه ویژگیهایی دارد؟
نسخهی پشتیبان درست سه ویژگی دارد: منظم و خودکار گرفته میشود، دستکم یک نسخهاش جایی بیرون از هاست سایت نگهداری میشود و بازگردانیاش امتحان شده است. پشتیبانی که فقط روی همان سرور سایت ذخیره شده، در بدترین روزها به کار نمیآید؛ اگر سرور از دست برود، هاست حساب را ببندد یا مهاجم به سرور دسترسی پیدا کند، پشتیبان هم همراه سایت از بین میرود یا آلوده میشود.
- پایگاه داده و فایل‌ها هر دو پشتیبانگیری میشوند، چون پایگاه داده بدون عکس‌ها و فایل‌های آپلودشده یک سایت نیمه‌کاره است.
- فاصله‌ی پشتیبانگیری با میزان تغییر سایت تنظیم میشود؛ فروشگاهی که هر روز سفارش می‌گیرد پشتیبان روزانه یا بیشتر لازم دارد و سایت معرفی کم‌تغییر کمتر.
- چند نسخهی قدیمی‌تر هم نگهداری میشود، چون گاهی آلودگی یا خرابی چند هفته بعد کشف میشود و آخرین پشتیبان خودش آلوده است.
- دستکم هر چند ماه یک بار پشتیبان روی محیطی جدا بازگردانی میشود تا معلوم شود فایل سالم است و کسی واقعاً روش بازگردانی را بلد است.
- شما به‌عنوان صاحب سایت می‌دانید پشتیبان‌ها کجا هستند و در صورت پایان همکاری به آنها دسترسی دارید.
پشتیبانی که هیچوقت بازگردانی نشده، فقط یک امید است. بارها پیش می‌آید که فایل پشتیبان ناقص است، بخشی از پایگاه داده را ندارد یا با نسخهی فعلی سرور سازگار نیست، و این درست روزی کشف میشود که به آن نیاز است.
چرا فرم سایت ممکن است ماهها بیصدا کار نکند؟
فرم سایت ممکن است ماهها بیصدا کار نکند چون از دید بازدیدکننده همهچیز عادی است: فرم را پر میکند، پیام «با موفقیت ارسال شد» را میبیند و میرود، اما ایمیل هیچوقت به شما نمیرسد. دلیلها معمولاً سادهاند: تنظیمات ارسال ایمیل سرور عوض شده، ایمیلها به پوشهی هرزنامه میروند، رمز حساب ایمیلی که فرم از آن ارسال میکند تغییر کرده، یا گیرندهی فرم ایمیل کارمندی است که دیگر در شرکت نیست.
این یکی از پرهزینه‌ترین خرابی‌هاست چون هیچ هشداری ندارد و مستقیم از جیب فروش میرود. صاحب کسبوکار فقط حس میکند «سایت دیگر مشتری نمی‌آورد» و گاهی پول تبلیغات یا سئو را بیشتر میکند، در حالی که درخواست‌ها رسیده‌اند و گم شده‌اند. چاره‌اش این است که فرمها هر ماه با ارسال آزمایشی امتحان شوند، پیام‌ها علاوه بر ایمیل در پنل مدیریت سایت هم ذخیره شوند و ارسال ایمیل از یک سرویس معتبر و با تنظیمات درست انجام شود. اگر سایتتان بازدید دارد ولی درخواست نمی‌آورد، علت‌های دیگرش در مطلب چرا سایت بازدید دارد اما درخواست ندارد آمده است.
لینکها، ریدایرکتها و سرعت را هر ماه چطور باید کنترل کرد؟
لینکها، ریدایرکتها و سرعت با یک بررسی ماهانهی کوتاه کنترل میشوند: صفحات خطای ۴۰۴ از سرچ کنسول یا یک خزنده استخراج میشوند، ریدایرکتهای نشانیهای قدیمی امتحان میشوند و سرعت چند صفحهی اصلی اندازهگیری و با ماه قبل مقایسه میشود. لینک شکسته معمولاً وقتی پیدا میشود که صفحهای حذف یا نشانیاش عوض شده و کسی ریدایرکت نگذاشته است. ریدایرکت زنجیرهای هم، یعنی نشانیای که چند بار پشت سر هم به جای دیگری هدایت میشود، کاربر را کند میکند و برای موتور جستجو هم مطلوب نیست. برای امتحان سریع اینکه یک نشانی کجا میرود و چند مرحله ریدایرکت دارد، میتوانید از ابزار رایگان بررسی ریدایرکت استفاده کنید.
سرعت هم چیزی نیست که یک بار درست شود و بماند. هر عکس بزرگی که بدون فشرده‌سازی آپلود شود، هر افزونه یا اسکریپت تبلیغاتی تازه و هر ماه رشد پایگاه داده می‌تواند سایت را کمی کندتر کند. کار نگهداری این است که این افت تدریجی را زود ببیند. معیارهایی که گوگل برای تجربه‌ی صفحه می‌سنجد و راه بهبودشان در راهنمای Core Web Vitals توضیح داده شده است.
نگهداری سایت وردپرسی با سایت اختصاصی لاراولی چه فرقی دارد؟
نگهداری سایت وردپرسی بیشتر از جنس مدیریت افزونهها و بهروزرسانیهای مکرر است، و نگهداری سایت اختصاصی لاراولی بیشتر از جنس نگهداری کد، سرور و وابستگیهای فریمورک. هیچکدام بینیاز از نگهداری نیستند؛ فقط شکل کار و نوع ریسک فرق میکند.
در وردپرس، سایت از هسته، یک قالب و معمولاً چندین افزونه ساخته شده که هر کدام را تیم جداگانه‌ای می‌نویسد و بهروز میکند. یعنی بهروزرسانی زیاد است، ناسازگاری بین افزونهها رایج است و بیشترین ریسک امنیتی از افزونهها و قالب‌های قدیمی یا نسخههای غیرقانونی و «نال‌شده» می‌آید. افزونه‌ای که سازنده‌اش آن را رها کرده، دیگر وصله‌ی امنیتی نمی‌گیرد و باید جایگزین شود. چون وردپرس پرکاربرد است، هدف حمله‌های خودکار هم بیشتر است. در عوض، به‌روزرسانی‌ها معمولاً با چند کلیک انجام میشوند و پیدا کردن کسی که وردپرس را بشناسد آسان است.
در سایت اختصاصی لاراولی، کد مخصوص همان سایت است و افزونه‌ی ناشناس شخص ثالث کمتری در کار است، پس سطح حمله‌ی عمومی کمتر است. اما بهروزرسانی فریمورک و کتابخانه‌ها کار برنامه‌نویس است، نه یک کلیک، و نسخههای اصلی لاراول هر چند وقت یک بار عوض میشوند و هر نسخه دوره‌ی پشتیبانی امنیتی محدودی دارد. سایتی که سال‌ها روی نسخهی قدیمی مانده، ارتقایش به‌مرور سخت‌تر و پرهزینه‌تر میشود. نکته‌ی دیگر وابستگی به دانش است: اگر کد مستند نباشد و فقط برنامه‌نویس اولیه آن را بشناسد، رفتن او یعنی گران شدن هر تغییر بعدی. مقایسه‌ی کامل‌تر این دو مسیر، از ساخت تا نگهداری، در مطلب لاراول یا وردپرس آمده است.
- در سایت وردپرسی از مجری بپرسید فهرست افزونهها را دارد، کدام‌ها لایسنس قانونی دارند و برای افزونه‌های رهاشده چه برنامه‌ای دارد.
- در سایت لاراولی بپرسید نسخهی فعلی فریمورک و PHP چیست، تا کی وصله‌ی امنیتی می‌گیرد و ارتقای بعدی چه زمانی برنامه‌ریزی شده است.
- در هر دو حالت بپرسید آیا نسخهی آزمایشی جدا از سایت اصلی وجود دارد که تغییرات اول روی آن امتحان شود.
اگر کسی مسئول نگهداری سایت نباشد چه اتفاقی میافتد؟
اگر کسی مسئول نگهداری سایت نباشد، خرابیها کمکم و بیصدا جمع میشوند تا روزی که یکی از آنها سایت را از کار بیندازد یا آبروی کسبوکار را ببرد. سایت بیصاحب معمولاً یکشبه خراب نمیشود؛ اول چیزهای کوچک از کار میافتند و کسی متوجه نمیشود. چند سناریوی رایج اینهاست:
- سایت هک میشود و صفحات اسپم، لینک‌های مخفی یا تغییر مسیر به سایت‌های دیگر در آن جا می‌گیرد، و صاحب سایت وقتی خبردار میشود که گوگل هشدار امنیتی نشان می‌دهد یا مشتری گلایه میکند.
- دامنه منقضی میشود چون ایمیل یادآوری به آدرسی رفته که کسی نمی‌خواند یا دامنه به نام مجری قبلی ثبت شده، و در بدترین حالت پس از پایان مهلت تمدید، دامنه به دست دیگری میافتد.
- گواهی SSL تمدید نمیشود و مرورگرها روی سایت هشدار ناامن بودن نشان می‌دهند که بیشتر بازدیدکننده‌ها را برمی‌گرداند.
- سرور خراب میشود یا قرارداد هاست تمام میشود و تازه معلوم میشود پشتیبانی بیرون از هاست وجود ندارد و سایت باید از صفر ساخته شود.
- فرم تماس یا ثبت سفارش ماهها کار نمی‌کند و درخواست‌هایی که با هزینه‌ی تبلیغات و سئو به دست آمده بودند، گم میشوند.
- درگاه پرداخت یا سرویس پیامک تنظیماتش را عوض میکند و پرداخت‌ها یا کدهای تأیید بدون هیچ پیغام خطای روشنی شکست می‌خورند.
هزینه‌ی رفع این مشکلات بعد از وقوع، تقریباً همیشه از هزینه‌ی پیشگیری بیشتر است. پاک‌سازی سایت هک‌شده، بازسازی سایتی که پشتیبان ندارد یا پس گرفتن دامنه، هم وقت می‌برد و هم در این مدت سایت یا از دسترس خارج است یا به اعتبار شما آسیب می‌زند. بعد از پاک‌سازی سایت آلوده هم معمولاً باید صفحات اسپم را از نتایج گوگل بیرون کشید، که خودش زمان‌بر است.
هزینه پشتیبانی سایت چقدر است؟
هزینه پشتیبانی سایت برای هر سایت جداگانه تعیین میشود و رقم ثابتی که برای همهی سایتها درست باشد وجود ندارد، چون حجم کار نگهداری یک سایت معرفی ساده با یک فروشگاه پرسفارش قابل مقایسه نیست. در کیبووب، همهی پلنهای طراحی سایت، یعنی سایت وردپرسی ۴۰ میلیون تومان، سایت حرفهای ۸۰ میلیون تومان و سایت اختصاصی لاراولی ۲۵۰ میلیون تومان، و همچنین همهی پلنهای اپلیکیشن و نرمافزار سفارشی، سه ماه پشتیبانی رایگان بعد از تحویل دارند. در این سه ماه ایرادهایی که در استفادهی واقعی پیدا میشود رفع میشود و سایت زیر نظر است.
بعد از این سه ماه، اگر بخواهید نگهداری ادامه پیدا کند، قرارداد نگهداری ماهانه بسته میشود که قیمتش بعد از بررسی همان سایت اعلام میشود و تعرفه‌ی ثابت منتشرشده ندارد. دلیلش ساده است: قیمت یکسان برای همه یعنی یا صاحب سایت ساده بیش از نیازش پول می‌دهد یا صاحب فروشگاه بزرگ خدمتی کمتر از نیازش می‌گیرد. جزئیات پلنهای ساخت سایت و آنچه در هر کدام هست در صفحهی تعرفه‌ی طراحی سایت آمده است.
پشتیبانی سایت معمولاً چطور قیمت‌گذاری میشود؟
پشتیبانی سایت معمولاً به یکی از سه شکل قیمت‌گذاری میشود: قرارداد ماهانه با سقف ساعت مشخص، پرداخت به ازای هر درخواست، یا قرارداد با سطح خدمات (SLA) که زمان پاسخ را تعهد میکند. هر کدام برای نوع خاصی از سایت مناسب‌تر است و گاهی ترکیبی از آنها به کار میرود.
- در قرارداد ماهانه با ساعت مشخص، مبلغ ثابتی هر ماه پرداخت میشود و کارهای ثابت نگهداری به‌اضافه‌ی تعدادی ساعت برای درخواست‌های شما پوشش داده میشود؛ این مدل برای بیشتر کسب‌وکارها پیش‌بینی‌پذیرترین گزینه است.
- در پرداخت به ازای هر درخواست، هزینه‌ی ماهانهی ثابتی ندارید و فقط برای کاری که سفارش می‌دهید پول می‌دهید، اما معمولاً کسی به‌طور منظم سایت را پایش نمی‌کند و اولویت شما در صف کار مجری پایین‌تر است.
- در قرارداد با سطح خدمات، علاوه بر کارهای نگهداری، زمان پاسخ و زمان رفع مشکل برای هر سطح از خرابی تعهد میشود؛ این مدل برای فروشگاه‌ها و سامانه‌هایی مناسب است که هر ساعت از کار افتادنشان پول از دست رفته است.
در مدل ماهانه، مهم است روشن باشد ساعت‌های استفاده‌نشده به ماه بعد منتقل میشوند یا نه، و کار بیش از سقف با چه نرخی حساب میشود. در مدل به ازای درخواست، دقت کنید که پشتیبانگیری و بهروزرسانی هم جزو کار حساب شود، وگرنه عملاً کسی مسئول آنها نیست. و در مدل SLA، تعریف «خرابی فوری» باید در قرارداد نوشته شود، نه اینکه هر بار سر آن بحث شود.
چه چیزهایی هزینه نگهداری سایت را بالا و پایین می‌برد؟
هزینه‌ی نگهداری سایت بیشتر از همه به پنج عامل بستگی دارد: پلتفرم و پیچیدگی فنی سایت، تعداد افزونهها و سرویسهای بیرونی، فروشگاهی بودن یا نبودن، حجم بازدید و داده، و سرعت پاسخی که تعهد میشود. شناختن این عوامل کمک میکند پیشنهادهای مختلف را منصفانه مقایسه کنید.
- پلتفرم مهم است چون سایت وردپرسی بهروزرسانیهای مکرر و مدیریت افزونه می‌خواهد و سایت اختصاصی نیروی برنامه‌نویسی که آن کد را بشناسد.
- هر افزونه، درگاه پرداخت، سرویس پیامک، اتصال به نرمافزار حسابداری یا انبار و هر سرویس بیرونی دیگر، یک نقطه‌ی بیشتر برای خرابی و یک مورد بیشتر برای پایش است.
- فروشگاه اینترنتی پرهزینه‌تر است چون سفارش، پرداخت، موجودی و حساب کاربری دارد، داده‌اش هر روز عوض میشود و پشتیبانگیری و آزمایش بعد از بهروزرسانی در آن حساس‌تر است.
- بازدید و داده‌ی بیشتر یعنی سرور، کش، پایگاه داده و پشتیبان‌ها نیاز به تنظیم و پایش دقیق‌تری دارند و خطا در آنها گران‌تر تمام میشود.
- زمان پاسخ کوتاه‌تر، مثلاً تعهد رسیدگی در عرض چند ساعت حتی در تعطیلات، یعنی کسی باید همیشه در دسترس باشد و این هزینه دارد.
- وضعیت فعلی سایت هم اثر دارد؛ سایتی که سال‌ها رها بوده، قالب یا افزونه‌ی قدیمی دارد یا کدش مستند نیست، ماه‌های اول کار بیشتری می‌برد تا به وضع قابل نگهداری برسد.
- حجم ویرایشهای محتوایی که انتظار دارید مجری انجام دهد، از چند تغییر کوچک در ماه تا بارگذاری مداوم محصول، مستقیم روی ساعت کار و قیمت اثر می‌گذارد.
چرا دامنه، هاست و دسترسی مدیر باید به نام خودتان باشد؟
دامنه، هاست و دسترسی مدیر سایت باید به نام خودتان باشد چون این‌ها دارایی کسبوکار شما هستند و هر کسی که کنترلشان را دارد، در عمل صاحب سایت است. شاید امروز رابطه‌تان با مجری خوب باشد، اما اگر روزی همکاری تمام شود، شرکت مجری تعطیل شود یا اختلافی پیش بیاید، دامنه‌ای که به نام دیگری ثبت شده و هاستی که شما رمزش را ندارید، سایت را گروگان می‌گیرد.
- دامنه با نام و اطلاعات تماس خود شما یا شرکتتان ثبت میشود و ایمیل یادآوری تمدید به آدرسی میرود که خودتان می‌خوانید.
- حساب هاست یا سرور به نام شماست و دستکم یک دسترسی مدیریتی کامل در اختیار خودتان است، حتی اگر روزمره از آن استفاده نکنید.
- یک حساب مدیر کل در پنل سایت به نام خودتان ساخته میشود و مجری با حساب جداگانه‌ی خودش کار میکند تا هر وقت لازم شد بتوانید دسترسی او را ببندید.
- دسترسی سرچ کنسول، ابزار آمار بازدید و درگاه پرداخت هم به حساب خود شماست و مجری فقط به‌عنوان کاربر اضافه میشود.
- فهرست همهی رمزها و دسترسی‌ها در جای امنی پیش خودتان نگهداری میشود، نه فقط در ایمیل یا پیام‌رسان مجری.
انتخاب و ثبت دامنه و هاست و نکته‌های آن در راهنمای خرید هاست و دامنه به‌تفصیل آمده است. اگر سایت فعلیتان این‌طور نیست، همین حالا وقت درست کردنش است، نه روزی که به مشکل خورده‌اید.
قرارداد پشتیبانی سایت باید چه بندهایی داشته باشد؟
قرارداد پشتیبانی سایت باید دستکم زمان پاسخ، فهرست دقیق کارهای شامل و غیرشامل، روش محاسبه‌ی کار اضافه، شیوه‌ی پشتیبانگیری و ترتیب تحویل سایت در پایان همکاری را مشخص کند. قراردادی که فقط می‌نویسد «پشتیبانی سایت به مدت یک سال» تقریباً هیچ‌چیز را تضمین نمی‌کند و هر دو طرف را در روز اختلاف دست‌خالی می‌گذارد.
- زمان پاسخ و زمان رفع مشکل برای هر سطح از خرابی، مثلاً از دسترس خارج شدن کل سایت در برابر یک ایراد ظاهری، جداگانه نوشته میشود و ساعت‌های کاری و وضعیت تعطیلات هم روشن است.
- کارهایی که بدون هزینه‌ی اضافه انجام میشوند فهرست میشوند و کارهایی که شامل نمی‌شوند، مثل طراحی بخش جدید یا تولید محتوا، صریح نام برده میشوند.
- کار خارج از قرارداد با چه نرخی و با چه روندی، مثلاً برآورد کتبی و تأیید شما قبل از شروع، انجام و حساب میشود.
- تناوب پشتیبانگیری، محل نگهداری نسخهی بیرون از هاست، مدت نگهداری نسخههای قدیمی و تناوب آزمون بازگردانی مشخص است.
- مسئولیت تمدید دامنه، هاست و گواهی SSL با چه کسی است و هزینه‌ی خود این تمدیدها جزو قرارداد هست یا جداگانه پرداخت میشود.
- گزارش ماهانه‌ای از کارهای انجام‌شده، به‌روزرسانی‌ها، مشکلات پیش‌آمده و وضعیت پشتیبان‌ها به شما داده میشود.
- در صورت هک شدن سایت، پاک‌سازی و بازگردانی جزو قرارداد است یا جدا حساب میشود، و مسئولیت هر طرف در قبال آن چیست.
- در پایان همکاری، آخرین نسخهی کامل پشتیبان، کد منبع، همهی دسترسی‌ها و مستندات لازم در مهلت مشخصی تحویل شما داده میشود و دسترسی‌های مجری بسته میشود.
بند آخر، یعنی تحویل در پایان همکاری، همان بندی است که کمتر از همه به آن توجه میشود و بیشتر از همه به کار می‌آید. مجری خوب از این بند نمی‌ترسد، چون می‌داند مشتری را با کیفیت کار نگه می‌دارد نه با گروگان گرفتن دسترسی‌ها. اگر هنوز در مرحله‌ی گرفتن پیشنهاد برای ساخت سایت هستید، چک‌لیست بررسی پیشنهاد طراحی سایت کمک میکند همین بندها را از همان اول در قرارداد ساخت هم ببینید.
قدم بعدی چیست؟
قدم بعدی این است که وضعیت فعلی سایتتان را با فهرست این راهنما بسنجید. اول مطمئن شوید دامنه، هاست و دسترسی مدیر به نام خودتان است. بعد بپرسید آخرین پشتیبان کی گرفته شده، کجا نگهداری میشود و آیا تا حالا بازگردانی شده است. فرمها را خودتان امتحان کنید. اگر قرارداد پشتیبانی دارید، آن را کنار بندهای بالا بگذارید و ببینید کدام‌ها جا افتاده‌اند.
اگر سایت تازه‌ای می‌خواهید، تعرفه‌ها و سه ماه پشتیبانی رایگانی که همراه همهی پلن‌هاست در صفحهی تعرفه‌ی طراحی سایت که بالاتر به آن لینک دادیم آمده است. اگر هم سایتی دارید و می‌خواهید بدانید نگهداری ماهانه‌اش چه کارهایی لازم دارد و چقدر هزینه دارد، مشخصات سایت را از طریق فرم مشاوره بفرستید تا بعد از بررسی، دامنه‌ی کار و قیمت قرارداد نگهداری همان سایت را به شما بگوییم.
